- Theo báo cáo của Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP.HCM, tính từ đầu năm đến ngày 11/9/2008, TP.HCM có tới có tới 178 vụ đình công trong đó số vụ xảy ra tại các DN nước ngoài chiếm 126 vụ. Riêng đình công tại các doanh nghiệp (DN) Hàn Quốc lên tới 57 vụ, chiếm 45% các vụ diễn ra tại DN nước ngoài, 32% các vụ tại TP. Sở dĩ xảy ra tình trạng này do quá nhiều DN Hàn Quốc vi phạm pháp luật lao động nghiêm trọng.

Nợ lương kéo dài và nhiều chủ DN bỏ trốn

Vụ vi phạm pháp luật lao động nghiêm trọng và gần đây nhất phải kể đến Công ty TNHH Vina Haeng Woon Industry (Q.8).

CN Công ty TNHH Sambu Vina (DNHQ) đình công. Ảnh : HD

Trong suốt quá trình hoạt động, công ty đã nhiều lần nợ lương, bảo hiểm xã hội và thường xuyên xảy ra tranh chấp lao động. Tính đến thời điểm này, công ty nợ khoảng 2 tỉ đồng lương tháng 9 và 10 ngày lương tháng 10/2008 của công nhân. Nhưng Tổng Giám đốc là bà Noh Yeon Hong (quốc tịch Hàn Quốc) đã bỏ trốn.

Vụ nghiêm trọng thứ 2 xảy ra tại Công ty TNHH Quang Sung Vina (quận Gò Vấp) do ông Kwon Ogyoon làm Giám đốc. Công ty này hiện cũng nợ công nhân tiền lương tháng 7 và tháng 8/2008 với số tiền là hơn 500 triệu đồng. Giám đốc của công ty này cũng đã bỏ trốn. Công nhân đã phải cắt cử người canh trước cổng công ty nhiều ngày để tránh tẩu tán tài sản.

Công ty TNHH giày Ajin (Bình Tân), một doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư Hàn Quốc cũng rơi vào tình trạng nợ lương tương tự 2 công ty trên. Tính đến ngày 6/10/2008, công ty này đã nợ lương tháng 7 và tháng 8/2008 của công nhân với số tiền là hơn 950 triệu đồng. Công ty cũng còn nợ tiền trợ cấp thôi việc của 213 lao động với số tiền là hơn 500 triệu đồng.

Ngày 10/10, công ty đã thực hiện việc bán các sản phẩm tồn kho và đã giải quyết dứt điểm khoản nợ lương tháng 7 và tháng 8/2008 cho công nhân và 295 lao động đã trở lại làm việc. Tuy nhiên, khoản trợ cấp thôi việc thì công ty vẫn còn nợ.

Ngoài ra, còn một số DN Hàn Quốc khác cũng đang trong tình trạng nợ lương của công nhân là: Công ty TNHH Đại Sáng Vina (Gò Vấp), Công ty TNHH Young Woo, Công ty TNHH 1 thành viên Mido (Hóc Môn), Công ty Hojin Vina (Q.Bình Tân), Công ty Stylis (Củ Chi), Công ty Hangvietco (Q.Tân Bình).

Trong tình trạng giá cả leo thang như hiện nay, với đồng lương ít ỏi của mình, công nhân hầu như không tích lũy được nhiều, cuộc sống hàng ngày trông chờ vào đồng lương nên việc bị nợ lương khiến đời sống của họ vô cùng khốn đốn. Nhiều công nhân cho biết thường xuyên phải ăn mì tôm vì không còn nhiều tiền.

Nợ bảo hiểm xã hội

Thống kê của Sở LĐTBXH TP.HCM cho biết, tình hình nợ Bảo hiểm xã hội (BHXH) tại các DN Hàn Quốc cũng diễn ra rất nhiều và nghiêm trọng. Có tới 87/254 DN Hàn Quốc nợ BHXH với số tiền lên tới 42 tỉ đồng.

Hiện nay, BHXH TP.HCM đã khởi kiện 5 DN thuộc quốc tịch Hàn Quốc vi phạm luật BHXH kéo dài tại Tòa án các quận.

Có lẽ dư luận vẫn còn nhớ vụ BHXH kiện Công ty TNHH SX Giày da Kwang Nam (Phú Nhuận) vì nợ BHXH hơn 7 tỉ đồng. Đây là vụ kiện đầu tiên của BHXH nên khiến dư luận quan tâm.

Đại diện DN nói chuyện với CN công ty Mido: Ảnh: VT

Công ty Kwang Nam đã sử dụng 2000 lao động từ năm 1996 nhưng không đóng BHXH, thậm chí còn chiếm dụng cả số tiền đóng BHXH của công nhân. Trong khi Công ty Kwang Nam cứ khất lần trong việc trả nợ, ngày 16/1/2008, BHXH TP.HCM đã nộp đơn khởi kiện Công ty Kwang Nam. TAND Quận Phú Nhuận đã tiến hành xử và yêu cầu Kwang Nam phải trả tiền cho BHXH Tp.

Tuy nhiên, đến thời hạn mà tòa án yêu cầu Kwang Nam phải trả dứt nợ thì công ty mới trả được 7,1% số nợ. Giám đốc BHXH TP.HCM đã phải có văn bản báo cáo lên Chủ tịch UBND TP đề xuất chỉ đạo các sở ngành chức năng thực hiện các biện pháp cưỡng chế với công ty này.

Ngoài Kwang Nam, 4 DN khác mà BHXH TP khởi kiện là Công ty TNHH Dae Yun Vn (Thủ Đức) nợ hơn 1,2 tỉ đồng, Công ty TNHH Lucky VN (Bình Tân) hơn 900 triệu đồng, Công ty TNHH Haeng Woon Industry (Q.8) với số tiền 2 tỉ đồng, Công ty TNHH giày AnJin (Bình Tân) hơn 5,8 tỉ đồng. Riêng với Công ty AnJin, BHXH TP đã phải yêu cầu Tòa án Nhân dân TP.HCM mở thủ tục phá sản để đảm bảo thu hồi số nợ.

Việc các DN nợ BHXH đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của công nhân. Khi công ty không đóng BHXH, BHXH cũng sẽ không chi trả được phúc lợi cho công nhân. Ví dụ như tại Công ty AnJin, BHXH đã phải nợ lại tiền trợ cấp thai sản của 172 lao động nữ đã nghỉ thai sản với số tiền hơn 300 triệu đồng. Với công nhân của Công ty Kwang Nam thì trong suốt nhiều năm liền, công nhân không được thanh toán bất kỳ một khoản trợ cấp nào từ BHXH do công ty không đóng. Việc các công ty liên tục vi phạm pháp luật lao động đã ảnh hưởng đến quyền lợi của công nhân và tất yếu dẫn đến việc công nhân phải đình công để đòi quyền lợi cho mình.

Phải giải quyết thế nào để bảo đảm quyền lợi cho CN

Sáng 30/10, Sở LĐTBXH TP.HCM, LĐLĐ TP.HCM cùng với đại diện Phòng Thương mại công nghiệp và các sở, ngành, đại diện UBND 12 quận – huyện có nhiều DN Hàn Quốc trú đóng, làm việc với đại diện Tổng lãnh sự quán Hàn Quốc Tại TP.HCM và Hiệp hội DN Hàn Quốc về tình trạng các DN nợ BHXH, nợ lương CN rồi bỏ trốn nhằm tìm ra hướng giải quyết.

Sở LĐTBXH TP đã có những kiến nghị với Tổng lãnh sự quán Hàn Quốc hỗ trợ trong việc thông tin, tuyên truyền pháp luật lao động nhằm giúp các DN Hàn Quốc đóng tại VN thực hiện tốt pháp luật lao động. Nhắc nhở và có biện pháp cụ thể đối với các DN thuộc quốc tịch Hàn Quốc chưa thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật lao động, đặc biệt là những DN thường xuyên kéo dài nợ BHXH.

CN đến trước cổng Công ty Vina Haeng Woon Industry đòi lương. Ảnh: NLĐ

Đề nghị phía Lãnh sự quán yêu cầu các chủ DN đang bỏ trốn trở lại VN để thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật lao động, có biện pháp khắc phục ngay tình trạng nợ lương, nợ BHXH. Nếu có khó khăn, các bên sẽ cùng ngồi lại hỗ trợ nhau giải quyết để đảm bảo quyền lợi cho công nhân.

Ngoài ra, Sở LĐTBXH cũng đề nghị Sở Kế hoạch đầu tư kiểm tra tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của những công ty thuộc quốc tịch Hàn Quốc, đặc biệt là những công ty có dấu hiệu vi phạm pháp luật lao động, xác định năng lực tài chính của những công ty này để có biện pháp xử lý kịp thời tránh thiệt thòi cho người lao động.

Tại buổi làm việc, đại diện Tổng Lãnh sự quán Hàn Quốc và Hiệp hội các DN Hàn Quốc hứa sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng TP.HCM giải quyết thực trạng trên. Riêng vụ Giám đốc Cty Vina Haeng Woon Industri là bà Noh Yeon Hong bỏ trốn, các ngài cho biết: “Phía Hàn Quốc đã truy hộ chiếu của bà Noh Yeon Hong, nhưng chưa thấy nhập cảnh về Hàn Quốc”.

• Hà Dịu