TP.HCM: Giá cả tăng, công nhân khốn đốn
- Nai lưng làm việc quần quật từ sáng sớm đến chiều tối, song thu nhập hàng tháng của công nhân (CN) trực tiếp sản xuất lại không đáng là bao. Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp tại 12/15 doanh nghiệp (DN) gần đây tại TP.HCM chủ yếu là tiền lương.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Lương không nhúc nhích
Tiếp xúc với PV VietNamNet, chị Nguyễn Thị Hạnh Thu, CN đang làm việc cho một DN có hơn 6.000 lao động ở huyện Bình Chánh (TP.HCM) tỏ vẻ ngán ngẩm: “Với mức lương cơ bản 950.000 đồng/người/tháng, cộng với các khoản phụ cấp, kể cả thu nhập từ tăng ca, thu nhập hàng tháng của tôi chỉ tròm trèm 2 triệu đồng. Khoản thu nhập này không đủ để chi tiêu, nói chi đến chuyện tích lũy gởi về quê”.
Chị Nguyễn Thị Nhung, CN Công ty Hải Vinh cho biết, chị làm ở đây đã 8 năm, song tổng thu nhập hàng tháng, kể cả tăng ca chưa đến 3 triệu đồng. “Nói thật, nội trả tiền nhà trọ, tiền giữ trẻ, sắm sửa lặt vặt… thì tháng nào không thiếu là vợ chồng em cảm thấy hạnh phúc lắm rồi”- chị Nhung tâm sự.
 |
| Thuyết phục công nhân trở lại làm việc. Ảnh: Trực Ngôn |
Thu nhập thấp, nhiều CN đã đấm bụng tăng ca, song giải pháp này cũng chẳng giúp họ khá hơn một khi đơn giá gia công do các DN đưa ra quá thấp. Trong khi đó, trước Tết, khi nghe thông tin Nhà nước điều chỉnh lương tối thiểu, nhiều chủ nhà trọ đã lập tức điều chỉnh giá thuê phòng trọ, tiền điện, nước… Điều này khiến đời sống CN đã khó càng thêm khổ.
Theo tìm hiểu của PV VietNamNet, ở các DN xảy ra đình công, các chế độ chính sách đều được thực hiện khá đầy đủ, song cao hơn mức tối thiểu do Nhà nước quy định không là bao. Điều này cho thấy dù sử dụng một lượng lao động khá lớn, song chính sách ưu đãi của DN dành cho CN “rất bèo bọt”. Điều này khiến CN ít gắn bó với DN lâu dài. Khi đời sống khó khăn, CN chủ động kiến nghị DN nâng lương nhưng ít khi nguyện vọng chính đáng này được chủ DN đáp ứng.
Tăng lương cho CN: Chuyện chẳng đặng đừng
Làm việc với các cơ quan chức năng mới đây, khi được hỏi vì sao vẫn “án binh bất động” trước yêu cầu tăng lương cho CN, Giám đốc một DN sử dụng hàng ngàn CN ở TP.HCM nói thẳng: “Nếu nâng lương cho CN, DN buộc lòng phải đàm phán lại đơn giá gia công với phía đối tác và khả năng thương thảo thành công là rất ít. Còn nếu chúng tôi đơn thương độc mã nâng lương cho CN thì cũng đồng nghĩa với việc phải gánh thêm chi phí trích nộp Bảo hiểm Xã hội, Bảo hiểm Y tế, kể cả Bảo hiểm Thất nghiệp. Như vậy, lợi nhuận sẽ không nhiều, chưa kể khả năng tồn tại của DN cũng sẽ bị đe dọa”.
Nếu đình công kéo dài, khả năng bồi hoàn hợp đồng cho đối tác do trễ đơn hàng rất lớn, nên nhiều DN đã nhún nhường đáp ứng yêu sách nâng lương cho CN và xem đó là chuyện chẳng đặng đừng.
Lại có nhiều DN nâng lương theo kiểu “lấy túi này bỏ túi kia” (nâng lương nhưng cắt các khoản phụ cấp) chẳng những không giải quyết căn nguyên tranh chấp mà còn khiến tranh chấp diễn biến căng thẳng hơn.
 |
| Ngừng việc là giải pháp cuối cùng để công nhân mặc cả với chủ doanh nghiệp về tiền lương. Ảnh: Trực Ngôn |
Điển hình là vụ đình công tại công ty H.K mới đây. Khi CN đề nghị nâng lương, ban giám đốc đã nhanh chóng đáp ứng bằng cách nâng từ 750.000 đồng lên 1.200.000 đồng. Tuy nhiên, liền sau đó, công ty cũng thông báo cắt luôn các khoản phụ cấp khác (nhà trọ, xăng xe, trách nhiệm) khiến CN càng thêm bức xúc.
Ở nhiều vụ tranh chấp, quyền mặc cả tiền lương của CN gần như là con số không bởi người nắm đằng chuôi vẫn là chủ DN. Đối với những tranh chấp dạng này, sự can thiệp của các cơ quan chức năng cũng chỉ mang tính chiếu lệ, bởi về cơ bản DN vẫn đảm bảo các chế độ cho CN. CN luôn ở thế yếu trong khi vai trò đại diện thương lượng của tổ chức công đoàn cơ sở tại DN trong quá trình thương thảo khá mờ nhạt.
DN “ăn xổi ở thì”
Đánh giá tình hình đình công trong nửa tháng trở lại đây, nhiều chuyên gia phụ trách lĩnh vực lao động tại các quận, huyện tại TP.HCM đều lắc đầu ngán ngẩm trước kiểu làm “ăn xổi ở thì” của các ông chủ DN, đặc biệt là DN có vốn đầu tư Hàn Quốc.
Ở các DN được đầu tư theo dạng “Nhà xưởng thuê, máy móc mướn, công nhân mời”, DN luôn rơi vào tình trạng bất ổn, đặc biệt là khi bị đối tác trở quẻ (chậm thanh toán hoặc xù tiền gia công). Và, khi không gỡ được bài toán giải quyết tiền nợ lương cho CN, giải pháp tối ưu mà các DN này lựa chọn là cao chạy xa bay, bỏ mặc CN khốn khó trăm bề.
Mới đây, khi tham gia giải quyết vụ đình công tại Công ty TNHH Cho & Shin VN (100% vốn Hàn Quốc), cán bộ các ngành chức năng đều lắc đầu trước kiểu làm ăn chụp giựt của chủ DN. Trước Tết, không hiểu vì lý do gì, ông Shin, giám đốc công ty đã bàn giao nhà xưởng, kể cả CN cho một người bạn đồng hương. Khi cơm không lành, canh không ngọt, để xảy ra nợ lương CN kéo dài, người đồng hương này đã đổ hết trách nhiệm cho ông Shin, báo hại ông này phải quay về VN giải quyết hậu quả.
Dĩ nhiên, ông Shin là người chịu trách nhiệm trước pháp luật (đứng tên trên giấy phép đăng ký kinh doanh), song rõ ràng kiểu làm ăn chụp giật này đã đẩy khốn khó cho CN. CN Công ty Cho & Shin vẫn có vớt vát chút hy vọng khi DN cam kết sẽ trả đủ lương.
Trong thực tế, đã có hàng ngàn CN tại các công ty như Hai Min (huyện Hóc Môn); Quang Sung (quận Gò Vấp), Sin B (Q.12), Hoàng Nghiệp (quận Bình Tân)… đã trắng tay khi các ông chủ Hàn Quốc bỏ của chạy lấy người do làm ăn thua lỗ.
-
Trực Ngôn