Nợ BHXH: Nhà nước thất thoát, người lao động thiệt thòi
- Thực trạng trốn nợ, chây ỳ kéo dài thời gian đóng Bảo hiểm Xã hội (BHXH) trên địa bàn Thanh Hoá trong năm nay tiếp tục gia tăng. Mặc dù nhiều Doanh nghiệp (DN) đã bị xử phạt song hầu như chủ sử dụng lao động có hành vi chây ỳ, trốn nợ vẫn tiếp diễn.
TIN LIÊN QUAN
Tiền Nhà nước bị thất thoát Vì sợ mất việc làm nên không ít người lao động không dám lên tiếng đòi hỏi chủ doanh nghiệp thực hiện đóng BHXH đúng luật, và thiệt hại lại về phía NLĐ - Ảnh: HC
Trao đổi với Phóng viên VietNamNet, ông Lê Quang Tích, Phó Giám đốc Sở LĐTB&XH Thanh Hoá cho biết: Nhiều DN bỏ túi hàng tỷ đồng, trong đó chiếm đoạt riêng của mỗi công nhân 6% tiền lương hằng tháng của họ (trong tổng số 23% tiền lương công nhân mà DN phải trích đóng cho BHXH), gây hậu quả nặng nề cho đời sống vật chất, tinh thần của hàng ngàn công nhân, nhưng các cơ quan chức năng vẫn "bó tay".
Tính đến thời điểm hiện nay, nợ đọng BHXH tại Thanh Hoá đã vượt trên mức 44 tỷ đồng (chiếm 0,44% tháng đóng BHXH), trong đó có 15 tỷ đồng đã trở thành nợ khó đòi, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động.
Hàng năm, ngành LĐ-TB-XH đã xử phạt hàng trăm đơn vị vi phạm pháp luật lao động. Tuy nhiên, mỗi đơn vị vi phạm chỉ bị phạt hành chính 1 lần trong 1 năm và mỗi lần phạt tối đa không quá 20 triệu đồng cho hành vi chiếm dụng tiền BHXH.
Bên cạnh đó, nhiều chủ sử dụng lao động không làm rõ ràng, cụ thể hợp đồng lao động, không xây dựng bảng lương, trợ cấp mất việc, quyền lợi của người lao động chưa được giải quyết đầy đủ, vì thế việc căn cứ xét đóng BHXH còn gặp nhiều khó khăn.
Theo BHXH tỉnh Thanh Hoá, tính đến hết quý I năm 2010, có khoảng 1.500 DN đang duy trì hoạt động trên địa bàn tập trung chủ yếu tại 8 Khu công nghiệp trọng điểm. Trong đó số đó có hàng trăm DN, đơn vị nợ BHXH trên 3 tháng, 50 DN nợ từ 100 triệu đồng trở lên, 22 DN nợ đọng, nợ dài kéo dài với tổng số tiền trên 15 tỷ đồng.
Ông Phạm Hoàng Tiến – Phó Giám đốc BHXH Thanh Hoá cho biết: "Trong năm 2010, chúng tôi sẽ “khởi kiện” ra tòa dân sự đối với hành vi chiếm dụng BHXH của người lao động. Hiện tại chúng tôi đang hoàn tất các thủ tục hồ sơ để kiện các DN nợ tồn đọng BHXH lớn đóng trên địa bàn tỉnh".
Tuy nhiên, theo ông Tiến, việc các cơ quan chức năng kết luận hành vi chiếm dụng tiền BHXH không đủ cơ sở khởi tố hình sự là chưa hợp đạo lý. Do tiền BHXH của người lao động bị chiếm dụng, nên họ sẽ không có sổ BHXH, không được Nhà nước chăm lo khi ốm đau, thai sản, bị tai nạn lao động...
Hành vi cố tình chiếm dụng tiền BHXH gây thiệt hại nghiêm trọng cho người lao động. Nếu không có một biện pháp mới và chế tài mạnh hơn, thì việc thất thoát tiền tỷ của nhà nước cũng là điều dễ hiểu.
Thiệt thòi về phía người lao động
Ông Đỗ Hoà, Trưởng Phòng thu BHXH Thanh Hoá cho rằng, việc kiện các DN vi phạm Luật Bảo hiểm phải ra toà như thời gian qua tại TP. Hồ Chí Minh là việc làm hết sức cần thiết, song việc có đem lại hiệu quả hay không thì cần phải có sự vào cuộc, phối hợp của các ngành liên quan.
Bên cạnh đó, đối với cơ quan BHXH, thì DN là một pháp nhân “nợ” tiền BHXH, chỉ có thể khởi kiện dân sự để thu hồi số nợ, nhưng đối với người lao động thì Ban Giám đốc, người đại diện trước pháp luật và kế toán trưởng là những người có những quyết định chiếm giữ số tiền 6% trích từ lương của người lao động giữ lại mà không nộp cho BHXH theo quy định là hành vi trái pháp luật.
"Đây là hành vi “chiếm giữ trái phép tài sản” (Điều 141 Bộ luật Hình sự). Người lao động chính là bị hại trong vụ án bị xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp. Cơ quan điều tra phải khởi tố vụ án, khởi tố bị can để điều tra về hành vi này” - ông Hoà nói.
Ông Phạm Hoàng Tiến khẳng định: “Hàng năm, chúng tôi lập kế hoạch tuyên truyền, vận động, tuyên dương đối với các cá nhân, tổ chức thực hiện đúng, đóng BHXH nhưng xem ra nhiều DN vẫn không hề tự giác…Khi chúng tôi đến kiểm tra tình hình hoạt động thì nhiều chủ sở hữu lao động đã bỏ trốn hoạc chối từ lấy lý do bận”.
Hàng trăm DN trốn nợ BHXH kéo theo hàng vạn lao động mất quyền lợi, tạo ra sự không công bằng đối với người lao động.
Theo ông Nguyễn Quốc Huy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hoá: “Việc chủ động phối hợp với các DN trong tỉnh xúc tiến thành lập công đoàn cơ sở, mặt trận đoàn kết người lao động, nâng cao chất lượng hoạt động của các công đoàn cơ sở. Tuy nhiên cơ quan Tư pháp phải hoàn thiện chế tài, tăng mức xử phạt thậm chí rút giấy phép hoạt động đối với các DN vi phạp Luật Lao động, như vậy việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động sẽ được đảm bảo”.
-
Nam Phong